Εμφάνιση αποτελεσμάτων : 1 έως 10 από 43

Θέμα: Αυτοσχέδια όργανα και ήχοι στο Ρεμπέτικο

Threaded View

  1. #1
    Νέο Μέλος
    Φύλο
    Άνδρας
    Εγγραφή
    14.11.2008
    Πόλη
    Αθήνα
    Ηλικία
    45
    Επάγγελμα
    Εκπαιδευτικός Μουσικής
    Συνθέτης
    O Μάρκος, για πολλούς λόγους..
    Μουσ. όργανο
    τριχορδο
    Ταβέρνα
    δεν υπάρχει αυτόν τον καιρό...
    Δημοσιεύσεις
    26

    Αυτοσχέδια όργανα και ήχοι στο Ρεμπέτικο

    Γεια σε όλους!

    Από προσωπικό ερευνητικό ενδιαφέρον (δείτε αν θέλετε τι εννοώ στο http://metasound.gr ) αλλά και επειδή πιστεύω ότι αξίζει γενικότερα τον κόπο, προτείνω να μαζέψουμε όλες τις περιπτώσεις αυτοσχέδιων οργάνων και ήχων στις ρεμπέτικες ηχογραφήσεις. Δεν μου είναι εύκολο να συλλέξω και τίτλους τραγουδιών, κάτι που προτείνω, αλλά παρακάτω επιχειρώ μια πρώτη κατηγοριοποίηση (παραθέτω ότι ξέρω αλλά δεν ξέρω τα τραγούδια που ακούγονται):



    Αυτοσχέδια Όργανα* και Ήχοι στο Ρεμπέτικο



    1. Αυτοσχέδια Όργανα*

    Εισαγωγική σημείωση: Σχετικά με τη χρήση αντικειμένων στο περιβάλλον όπου παίζεται η μουσική, ο Νίκος Πολίτης αναφέρει για όσα ακολουθούν, ότι «Το κουτί και το τραπέζι μπορούν να ενοποιηθούν», καθώς και αυτά αλλά «και ότι άλλο αντικείμενο, πρόχειρο εκείνη τη στιγμή, προσφέρεται για κρουστή συνοδεία, όπως ντενεκέδες, κουτιά, το τραπέζι, μπουκάλες και ποτήρια που κρούονται με μαχαίρι» μπορούν θαυμάσια να βγάλουν μουσική. Ειδικά για το «ποτήρι με μαχαίρι» αναφέρει: «το έχω χρησιμοποιήσει αρκετά, πειραματιζόμενος μάλιστα με αυξομειώσεις στην περιεχόμενη ποσότητα υγρού για σωστότερο κούρδισμα». Προτείνονται τα εξής:


    - Να διαχωρίζονται τα «όργανα» κυρίως για να υπάρχει η δυνατότητα προσθήκης ξεχωριστών για το καθένα πληροφοριών που τυχόν θα προκύψουν.


    - Ειδικότερα το τραπέζι ίσως πρέπει να θεωρείται «αντικείμενο περιβάλλοντος» και όχι «αυτοσχέδιο» όργανο από τη στιγμή που ο εκτελεστής δεν έχει «τεχνικά» τον πλήρη έλεγχό του (αντικείμενα και άλλοι άνθρωποι ακουμπούν σε αυτό και επιδρούν στο ηχητικό αποτέλεσμα). Αυτό (η δυνατότητα καθολικής χρήσης του αντικειμένου από τον εκτελεστή να είναι ένα κριτήριο διαχωρισμού.


    - Σχετικά με την αναφορά του Νίκου Πολίτη για την «ενοποίηση» των αντικειμένων, ίσως πρέπει να αναδείξουμε ένα ακόμη κοινό στοιχείο σε όλες τις περιπτώσεις (εκτός ότι όλα παίζονται σαν «κρουστά»). Σε όλες τις περιπτώσεις έχουμε αυθόρμητη έκφραση της μουσικότητας-ρυθμικότητας των θαμώνων. Η έκφραση αυτή που γίνεται ήχος στις παρέες είναι σημαντική (εκτόνωση, έκφραση, ψυχοκινητική) και ίσως χρήζει ξεχωριστής ενότητας. Για το λόγο αυτό προτείνεται σχετική ενότητα παρακάτω.




    1.1. Ποτήρια κρασιού(κρούονται μεταξύ τους στα δύο δάχτυλα (Ανωγειανάκης 1991:94))



    1.2. Ποτήρι με κομπολόι- (στο διαδίκτυο αναφέρεται και ως «ποτηροκομπολόγι» αλλά δεν έχει τεκμηριωθεί ο όρος (από: organotopia))


    (το ποτήρι σύρεται στο τεντωμένο κομπολόι (Ανωγειανάκης 1991:94-95))


    Πλημμύρα» Μ. Βαμβακάρη (από: webmaster)) (Aναπαρίσταται στο εξώφυλλο δίσκου του Μπάμπη Γκολέ "Εγώ ρεμπέτης ήμουνα" (EROS Music, 2000) (από: webmaster)).


    (Μαρτυρία: Νίκος Πολίτης: «για το τέντωμα, το κομπολόι συνήθως κρεμιέται κοτσάροντας το σημείο του κορδονιού απέναντι από τη φούντα σε ένα κουμπί του πουκάμισου, φέρνοντας και μια βόλτα ώστε να σταθεροποιηθεί, και κρατιέται από τη φούντα, μπροστά στην κοιλιά. (για τους θέλοντες να δοκιμάσουν, προσοχή: έχω σπάσει αρκετά ποτηράκια μέχρι να το μάθω, ευτυχώς χωρίς περαιτέρω συνέπειες στα δάχτυλα)».



    1.3. Κουτάλια(Ανωγειανάκης 1991:94) (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    1.4. Τενεκέδες(Τσαφταρίδης 2006) (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    1.5. Κουτί («Κουτί που χτύπαγε ό Σκαρβέλης ή ο Καρίπης»(«Αράπ Ζεϊμπέκικο» του Μ. Βαμβακάρη, «Καραντουζένι» του Μ. Βαμβακάρη ) (Βαμβακάρης Στέλιος ???? Στο Περιοδικό Κλίκα, τ. ?, http://www.klika.gr ) (από: Πάνος Καραγιώργος)).



    1.6. Ποτήρια με μαχαίρι συνηθισμένη πρακτική κατά την ώρα της ακρόασης από τους θαμώνες (από: Ν. Πολίτης) (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    1.7. Μπουκάλες συνηθισμένη πρακτική κατά την ώρα της ακρόασης από τους θαμώνες (από: Ν. Πολίτης) (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    1.8. Επιτραπέζιο Κουτί Μαρτυρία: Ν. Πολίτης: «Ειδικά για τη χρήση επιτραπέζιου κουτιού ως κρουστού, ενδιαφέρον έχει μία τεχνική που έχει αναπτυχθεί στη Σίφνο (μόνο για εσωτερικούς χώρους): χρησιμοποιείται ένα μέτριο κουτάκι, π.χ. ξύλινη μπιζουτιέρα (η Σίφνος είχε αστικό πολιτισμό) και πολύ επιδέξιοι χειρισμοί που παράγουν ενδιαφέρον αποτέλεσμα». (από: Ν. Πολίτης) (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)





    2. Ήχοι αντικειμένων και περιβάλλοντος


    2.1. Ναργιλές(«5 χρόνια δικασμένος» Β. Παπάζογλου (από: Babis)), («Σταύρακας μες τον τεκέ» Σ. Περιστέρης (από: Babis)).



    2.3. Τραπέζι Ταβέρνας«Τραπέζι» ως κρουστό παιγμένο από τον Ιορδάνη (Τσομίδη) συνοδεία ορχήστρας σε ταβέρνα (Μαρτυρία: Νίκος Φρονιμόπουλος (βλέπε σχετικό μήνυμα στο ίδιο θέμα του φόρουμ). (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)





    3. Μιμήσεις & Ανθρώπινοι ήχοι (σώμα και φωνή εκτός του τραγουδίσματος)



    3.1. Διάλογοι, επιφωνήσεις & Λεκτικοί αυτοσχεδιασμοί αναπτύσσονται στην ενότητα:






    Για την αρτιότερη ανάπτυξη της ενότητας οι σχετικές υπομνήσεις, μαρτυρίες και σημειώματα σε αυτή τη θεματική μεταφέρονται εκεί, ζητώντας ευγενικά την κατανόηση των συγγραφέων.





    3.2. Ήχοι σώματος


    3.2.1. Σφύριγμα (μια σφυρ(ιξ)ιά)(αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    3.2.2. Σφύριγμα της μελωδίας («Τομπουρλίκα» Π. Τούντας (από: Babis))



    3.2.3. Χτύπημα ποδιού (?)(αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    3.2.4. Παλαμάκια ( «Τα καβουράκια» Β. Τσιτσάνη - παλαμάκια η Μαρίκα Νίνου (από: Babis))



    3.3. Μιμήσεις



    3.3.1. νιαουρίσματα («Γάτα» Μάθεση - Στελλάκη (από: Babis))(Η Γάτα λέγεται ότι ήταν ο Γ. Ζαμπέτας (?))



    3.3.2. καναρινίσματα («Καναρίνι» του ???? ( πιθανόν σφυριχτά ή με το βιολί) (από: Babis))



    3.3.3. κλάμα μωρού(«Νανούρισμα» του ???? (από: Babis))






    4. Ήχοι οργάνων, τεχνικές & «ανορθόδοξο» παίξιμο



    4.1. Χτύπημα του ηχείου της κιθάρας ως κρουστό(«Καραντουζένι» (δημιουργός?) (από: Babis)) («Μινόρε του τεκέ» Γ. Χαλκιάς (από Babis)).



    4.2. Χτύπημα του μπουζουκιού(«Αράπ Ζεϊμπέκικο» του ?????, «Καραντουζένι» του ????? )(Βαμβακάρης Στέλιος ???? Στο Περιοδικό Κλίκα, τ. ?, http://www.klika.gr ) (από: Πάνος Καραγιώργος)



    4.3. Χτυπήματα με το Δοξάρι«Ελαφρύ, ρυθμικό κτύπημα του δοξαριού εναλλάξ πάνω στο καπάκι και τις χορδές του βιολιού (ή της λύρας)» (Περιγραφή, από: Ρε Μινόρε). (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    4.4. Πένα στο καπάκι του Λαούτου«Ο παλαιότερος τρόπος παιξίματος του κρητικού λαούτου, όπου η χρήση, το πιάσιμο, η μορφή και οι διαστάσεις της πένας, την έκαναν να κτυπάει πάνω στο καπάκι, δίνοντας ένα όμορφο συνοδευτικό απαλό ήχο. Οι νεότεροι λαουτιέρηδες έχουν υιοθετήσει παίξιμο τύπου μπουζουκιού». (Περιγραφή, από:: Ρε Μινόρε). (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    4.5. Πένα ʽχτύπημαʼ φτερού στο καπάκι του μπουζουκιού Μαρτυρία: Νίκος Πολίτης: «Η επιδίωξη να ακούγεται το χτύπημα του «φτερού» του λαούτου δεν ισχύει μόνο για την κρητική παράδοση. Όταν στα πρώτα μου μαθήματα προσπαθούσα, επηρρεασμένος ακριβώς από το μπουζούκι, να μην ακούγεται το χτύπημα στο καπάκι, ο δάσκαλός μου (Παπαπετρόπουλος) με απέτρεπε λέγοντας ʽόχι, κοπάνα κανονικά, ωραία ακούγεται!ʼ»



    4.6. Νύχι και χτύπημα στο καπάκι«Στο ικιτέλι (το οποίο το παίζουν με το νύχι, όπως λέει και ο Μάρκος στην αυτοβιογραφία του ότι αυτός έπαιζε το "μπαγλαμά") και το τζουρά ιδιαίτερα, χτυπούν το ηχείο με το νύχι ή με το δάχτυλο.. (Περιγραφή, από: Babis). (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    4.7. Νύχι με τεχνική ʽΦλαμέγκοʼ, «Στο ʽικιτέλιʼ (το οποίο το παίζουν με το νύχι, όπως λέει και ο Μάρκος στην αυτοβιογραφία του ότι αυτός έπαιζε το "μπαγλαμά") και το τζουρά ιδιαίτερα, χτυπούν το ηχείο με το νύχι ή με το δάχτυλο.


    Μάλιστα εφαρμόζουν και «αλα φλαμένκο» διαδοχικά χτυπήματα με τα νύχια... (Περιγραφή, από: Babis). (αναζητούνται ηχητικά παραδείγματα**)




    5. Όργανα από άλλες μουσικές κουλτούρες - είδη


    5.1. Καμπάνες(? το μουσικό όργανο ?) («Χτυπούν τα σήμαντρα» Β. Τσιτσάνη (από Babis)).





    6. Ηχοχρώματα οργάνων κατόπιν μηχανικής-ηλ/κής παρέμβασης


    6.1. Μπουζούκιμε ηλεκτρονική ενίσχυση από μαγνήτη (?)(αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    6.2. Μπουζούκι με ηλεκτρονική ενίσχυση από κρυσταλλικό αισθητήρα (κάψα) (?)(αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    6.3. Μπουζούκι με την παλάμη κολλημένη στις χορδές(«mute» ? ) (?)(αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    6.4. Μπουζούκι με παίξιμο κοντά στον καβαλάρη ? (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)





    7. Ήχοι & Χρώματα από τεχνικά μέσα ενίσχυσης εκτός οργάνου

    (ενισχυτές, κονσόλες, φίλτρα κ.λπ.)



    7.1. Ήχος από τύπο ενισχυτή ????



    7.2. Ήχος από πετάλι ?????



    7.3. Ήχος από τύπο μικροφώνου ????





    7. Ήχοι θαμώνων, ακροατηρίου, «εξω-ορχηστρικού» περιβάλλοντος


    7.1. Φωνές ακροατηρίου (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    7.2. Παλαμάκια ακροατηρίου (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    7.3. Ασντικείμενα τραπεζιού (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    7.4. Επιφωνήσεις (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    7.5. Τραγούδισμα ακροατηρίου (αναζητείται ηχητικό παράδειγμα**)



    7.6. ?









    Βιβλιογραφία***


    Ανωγιανάκης, Φ.(1991). Ελληνικά λαϊκά μουσικά όργανα. Αθήνα: Μέλισσα.

    Καρακάσης, Σ. (1970). Ελληνικά μουσικά όργανα. Αθήνα: Δίρφος.

    Τσαφταρίδης, Ν. (2006). Κατασκευές Μουσικών Οργάνων και κατασκευές με απλά υλικά: Μια προσπάθεια θεωρητικής - παιδαγωγικής προσέγγισης. Βόλος: Επιστημονική Επιτροπή Συνεδριακού Θεσσαλίας ΕΙΠΕ. Ερευνητικό Ίδρυμα Πολιτισμού και Εκπαίδευσης. Πρακτικά Συνεδρίου. (διαθέσιμο online)




    Υποσημειώσεις

    * Ο όρος αναφέρεται σε αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν ως όργανα

    και όχι π.χ. σε «αυτοσχέδιους μπαγλαμάδες», που τελικά λειτουργούν ως «προφανή» όργανα



    ** Δισκογραφική αναφορά από ηχογράφηση στην οποία ο αναφερόμενος ήχος ακούγεται καθαρά και είναι κατανοητός.


    *** Αναφέρεται η βιβλιογραφία του παρόντος θέματος. Επιτρέψτε μου να αναφέρω πως ό,τι αναφέρεται εδώ και ό,τι άλλο βρίσκω σαν μια προσπάθεια συγκέντρωσης ολόκληρης της οργανολογικής βιβλιογραφίας στην Ελληνική τα αναρτώ στο:
    http://www.metasound.gr/oup.pr/oject/BIBLIOGRAPHY.htm#2

    Ωστόσο, δενέχω εμβαθύνει ακόμα στο μπουζούκι και τα λαϊκά όργανα. Οπότε με την ευχή ίσως να κάνουμε εδώ μια καλή συγκεντρωτική βιβλιογραφία Εργογραφία Οργανολογίας - Οργανοκατασκευής για το Μπουζούκι και τα όργανα του Ρεμπέτικου όποιος θέλει μπορεί να συνεισφέρει ό,τι γνωρίζει.





    Μεταδεδομένα
    Έγιναν προσθήκες - αλλαγές
    2008-11-18, 10:42 / 2008-11-18, 17:27 / 2008-11-20, 12:28 /

    τελευταία καταχώρηση: 2008-11-20, 21:05


    Από (πηγή), Περιγραφή (παράθεση από μήνυμα), Μαρτυρία (αυτούσια παράθεση) (α-ω):

    Ανατολίτης, Babis, Νίκος Πολίτης, Νίκος Φρονιμόπουλος, organotopia, Παναγιώτης, Πάνος Καραγιώργος, Ρε Μινόρε, webmaster





    Μηνύματα - Διαδικαστικά

    20.11.2008. Organotopia: Καθώς το project αλλάζει συνεχώς ζητώ από όλους προκαταβολικά συγνώμη για οποιασδήποτε φύσεως λάθη που θα βρείτε ή θα κάνω και σας παρακαλώ να μου τα υποδεικνύετε αμέσως, συνεχώς και ανεπιφυλάκτως!!!!

    Θερμές ευχαριστίες και καλή μας συνέχεια
    Δ. Σ.

    Υ.Γ. Ελπίζω να μάθω πως ενσωματώνονται αρχεία στο μήνυμα ώστε να μην βρίσκεται διαρκώς το «κατεβατό» μέσα στο μήνυμα και να μην έχουμε δυσανάγνωστες γραμματοσειρές κ.λπ. κλπ...
    Τελευταία επεξεργασία από το χρήστη organotopia: 20.11.2008 στις 21:11 Αιτία: Προσθήκη νέων δεδομένων

Πληροφορίες θέματος

Χρήστες που διαβάζουν αυτό το θέμα

Αυτή τη στιγμή, 1 χρήστες διαβάζουν αυτό το θέμα. (0 μέλη και 1 επισκέπτες)

Παρόμοια Θέματα

  1. Για το κλαρίνο στο λαικό και το ρεμπέτικο τραγούδι...
    από Γιάννης Βρύζας στην ενότητα Γενικές συζητήσεις για το ρεμπέτικο - λαϊκό τραγούδι σήμερα
    Απαντήσεις: 21
    Τελευτ.: 08.06.2013, 10:46
  2. Ο έρωτας στο δημοτικό, το ρεμπέτικο και το λαικό τραγούδι
    από Γιάννης Βρύζας στην ενότητα Στίχοι και Τραγούδια
    Απαντήσεις: 2
    Τελευτ.: 16.04.2011, 17:24
  3. Απαντήσεις: 21
    Τελευτ.: 30.10.2010, 04:50
  4. "Μουσικά όργανα στο ρεμπέτικο"
    από Γιάννης στην ενότητα Μπουζούκι - Τζουράς - Μπαγλαμάς
    Απαντήσεις: 11
    Τελευτ.: 29.11.2008, 18:30
  5. Απαντήσεις: 5
    Τελευτ.: 21.11.2008, 23:59

Ετικέτες θέματος

Δικαιώματα - Επιλογές

  • Δεν μπορείτε να δημοσιεύσετε νέα μηνύματα
  • Δεν μπορείτε να απαντήσετε σε αυτό το θέμα
  • Δεν μπορείτε να επισυνάψετε αρχεία
  • Δεν μπορείτε να επεξεργαστείτε τα μηνύματά σας
  • Ο κώδικας BB code είναι σε λειτουργία
  • Τα Smilies είναι σε λειτουργία
  • Ο κώδικας [IMG] είναι σε λειτουργία
  • Ο κώδικας HTML είναι εκτός λειτουργίας